🔵 نظریه مشورتی درباره قابلیت تجدیدنظرخواهی از حکم شلاق تعزیری درجه هفت صادره از دادگاه صلح

اداره کل حقوقی قوه قضائیه در نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۶۱۵ به این پرسش پاسخ داده است که آیا حکم صادره از دادگاه صلح برای جرم ضرب عمدی فاقد اثر (مطابق ماده ۵۶۷ قانون مجازات اسلامی) که به مجازات شلاق تعزیری درجه هفت محکوم شده باشد، قابل تجدیدنظر است یا خیر.

خلاصه نظریه:
خیر. حکم شلاق تعزیری درجه هفت صادره از دادگاه صلح برای این جرم، قطعی و غیرقابل تجدیدنظر است.

دلایل و استدلال حقوقی:

۱. ماهیت جرم و صلاحیت دادگاه صلح:
* جرم ضرب عمدی فاقد اثر (ماده ۵۶۷ ق.م.ا) یک جرم قابل گذشت است و دارای مجازات تخییری می‌باشد: حبس تعزیری درجه هشت یا شلاق تعزیری درجه هفت.
* با توجه به شاخص ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی، ملاک تعیین درجه جرم، بالاترین درجه مجازات قانونی آن است. بنابراین، این جرم درجه هفت محسوب می‌شود.
* بر اساس تبصره ۱ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲، رسیدگی به جرایم تعزیری درجه شش تا هشت مستقیماً در صلاحیت دادگاه صلح است. لذا رسیدگی به این جرم در دادگاه صلح صحیح است.

۲. معیار قابلیت تجدیدنظر: مجازات قانونی جرم، نه مجازات محکوم‌به در دادنامه:
* مطابق تبصره ۵ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف، معیار تعیین قابلیت تجدیدنظر از آرای کیفری دادگاه صلح، مجازات قانونی جرم است، نه مجازات مشخصی که در حکم دادگاه قید شده است.
* از آنجا که مجازات قانونی این جرم حبس درجه هشت یا شلاق درجه هفت است و این مجازات‌ها در زمره مجازات‌های غیرقابل تجدیدنظر آرای دادگاه صلح قرار می‌گیرند، هر حکمی که دادگاه صلح در این مورد صادر کند (اعم از حبس یا شلاق) قطعی و غیرقابل تجدیدنظر است.

نتیجه‌گیری:
با توجه به استدلال فوق، حتی اگر دادگاه صلح برای جرم موضوع ماده ۵۶۷ (ضرب عمدی فاقد اثر) حکم به مجازات شلاق درجه هفت (که ظاهراً از حبس درجه هفت سنگین‌تر می‌نماید) صادر کند، این حکم به دلیل قطعی بودن آرای مربوط به جرایم دارای مجازات قانونی درجه هفت و هشت در دادگاه صلح، غیرقابل تجدیدنظر خواهد بود. ملاک، درجه مجازات قانونی جرم است، نه نوع مجازات انتخابی دادگاه.