🔵 پاسخ به پرسش درباره وضعیت اموال توقیفی و رأی غیابی صادره از مرجع غیرصالح

سؤال: در صورتی که پس از پذیرش واخواهی از رأی غیابی، دادگاه صادرکننده رأی ضمن نقض آن، قرار عدم صلاحیت به نفع دادگاه محل اقامت واخواه صادر کند:
۱. آیا می‌توان از اموال توقیف‌شده واخواه (املاک، خودرو، حساب بانکی) رفع توقیف کرد؟
۲. آیا دادگاه جدید (محل اقامت واخواه) می‌تواند مستقیماً دستور رفع توقیف دهد؟
۳. واحد اجرای احکام دادگاه اول باید پرونده اجرایی را خودش ارسال کند یا باید درخواست دادگاه جدید را منتظر بماند؟
۴. معترض ثالث اجرایی برای اعتراض به توقیف باید به کدام مرجع مراجعه کند؟

پاسخ:

۱ و ۲ – درباره رفع توقیف:
* طبق تبصره ۱ ماده ۳۰۶ قانون آیین دادرسی مدنی، با صدور قرار قبولی واخواهی، اجرای حکم تا صدور حکم قطعی متوقف می‌شود، اما این توقف به معنی بازگشت خودکار وضعیت به قبل (رفع توقیف) نیست. بنابراین، صرف قبولی واخواهی یا صدور قرار عدم صلاحیت موجب رفع توقیف اموال نمی‌گردد.
* اقدامات اجرایی انجام‌شده (توقیف) توسط دادگاه اول، تا زمانی که دادگاه صالح جدید آنها را ابطال نکرده، دارای اعتبار است. صدور قرار عدم صلاحیت به تنهایی اقدامات گذشته را باطل نمی‌کند.

۳ – درباره ارسال پرونده اجرایی:
بر اساس مواد ۲۵ و ۲۶ قانون اجرای احکام مدنی، واحد اجرای احکام دادگاه صادرکننده رأی غیابی موظف است پرونده اجرایی را به طور مستقیم (رأساً) نزد دادگاه صالح ارسال کند و نیاز به درخواست قبلی دادگاه جدید ندارد.

۴ – درباره اعتراض ثالث اجرایی:
* صلاحیت رسیدگی به اعتراض ثالث اجرایی، با دادگاه صالح به اصل دعواست.
* دادگاه اول که خود را فاقد صلاحیت اعلام کرده، حق رسیدگی به این اعتراض را ندارد و باید تا تعیین تکلیف نهایی توسط مرجع صالح، از هرگونه اقدامی خودداری کند.

جمع‌بندی:
برای رفع توقیف اموال در این شرایط، تصمیم دادگاه صالح جدید لازم است. واخواه باید در دادگاه صالح جدید پیگیر پرونده باشد و در صورت اقتضای دادگاه، درخواست رفع توقیف تقدیم کند. اقدامات اجرایی قبلی تا آن زمان باقی می‌ماند. / میزان