🔵 نظریه مشورتی درباره صلاحیت دادگاه در پرونده‌های چند اتهامی با مراجع صلاحیت‌دار متفاوت

جزئیات نظریه
* شماره نظریه: 7/1404/428
* شماره پرونده: 1404-168-428ک
* تاریخ نظریه: 1404/11/06

پرسش (استعلام):
پرونده‌ای با شکایت شاکی شامل اتهامات تصرف عدوانی (درجه ۸)، ممانعت از حق، توهین و تهدید در دادسرا تشکیل شد. دادسرا برای سه اتهام آخر قرار منع تعقیب و برای تصرف عدوانی قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست صادر کرده و پرونده را به دادگاه فرستاده است.

1. آیا مقام ارجاع می‌تواند پرونده را فقط برای اتهام تصرف عدوانی به دادگاه صلح (صالح به رسیدگی) ارجاع دهد؟
2. اگر قرارهای منع تعقیب در دادگاه کیفری دو تأیید شود، آیا همان دادگاه می‌تواند برای اتهام تصرف عدوانی قرار عدم صلاحیت به نفع دادگاه صلح صادر کند؟
3. اگر پرونده به دادگاه صلح ارجاع شود و آن دادگاه تشخیص دهد عنوان ممانعت از حق محقق است (درحالی که قبلاً برای آن قرار منع تعقیب قطعی صادر شده)، تکلیف چیست؟

پاسخ اداره کل حقوقی قوه قضائیه:

پاسخ کلی: با توجه به وحدت پرونده و تعدد اتهامات و صدور کیفرخواست، صلاحیت رسیدگی به تمام اتهامات (حتی آنهایی که در صلاحیت دادگاه صلح هستند) با دادگاه کیفری دو است.

پاسخ تفکیکی:

1. خیر. مقام ارجاع نمی‌تواند پرونده را مستقیماً به دادگاه صلح بفرستد. چون کیفرخواست برای دادگاه کیفری دو صادر شده، طبق قانون، تشخیص صلاحیت با خود دادگاه است. بنابراین پرونده باید به دادگاه کیفری دو ارجاع شود و اگر آن دادگاه خود را صالح ندانست، قرار عدم صلاحیت صادر می‌کند.

2. خیر. با تشکیل پرونده واحد برای اتهامات مختلف و صدور قرار جلب به دادرسی (حتی برای یک اتهام)، صلاحیت واحدی برای دادگاه کیفری دو ایجاد می‌شود. بنابراین، حتی اگر اتهام تصرف عدوانی به تنهایی در صلاحیت دادگاه صلح باشد، دادگاه کیفری دو صالح به رسیدگی است و قرار عدم صلاحیت صادر نمی‌کند. این قاعده حتی پس از تأیید قرارهای منع تعقیب در همان دادگاه نیز پابرجاست.

3. با توجه به پاسخ سؤال ۲، این فرض منتفی است. زیرا پرونده به دادگاه صلح ارجاع نمی‌شود و کل پرونده در دادگاه کیفری دو رسیدگی می‌شود. بنابراین، موضوع بررسی مجدد قرار منع تعقیب توسط دادگاه صلح، منتفی و بی‌موضوع است.