🔵 نظریه مشورتی درباره حق طرح دعوای کیفری توسط دارندگان حق کسب‌وپیشه یا سرقفلی

جزئیات نظریه
* شماره نظریه: 7/1404/733
* شماره پرونده: 1404-168-733ک
* تاریخ نظریه: 1404/11/07

پرسش (استعلام):
آیا شخصی که دارای حق کسب‌وپیشه یا تجارت و یا سرقفلی است، می‌تواند دعوای کیفری مربوط به تصرف عدوانی، ممانعت از حق و ایجاد مزاحمت را بر اساس ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی مطرح کند؟

پاسخ اداره کل حقوقی قوه قضائیه:

بله. دارندگان چنین حقوقی می‌توانند شاکی خصوصی محسوب شده و این دعاوی را مطرح نمایند.

دلایل و توجیه حقوقی:

1. تعریف گسترده حقوق متعلقه در قانون مدنی: مطابق ماده ۲۹ قانون مدنی، حقوق متعلقه به اموال، شامل مالکیت (اعم از عین یا منفعت)، حق انتفاع و حق ارتفاق است.

2. شمول معنای «متعلق» در ماده ۶۹۰: با استناد به این تعریف گسترده، کلمه «متعلق» در ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) شامل هر گونه حقی نسبت به مالکیت عین یا منفعت می‌شود.

3. نتیجه: بنابراین، هر شخص حقیقی یا حقوقی که نسبت به مال موضوع جرم (مثلاً محل کسب) دارای حق منفعت (مانند حق کسب‌وپیشه یا سرقفلی) باشد، ذینفع و شاکی خصوصی محسوب می‌شود و می‌تواند بر اساس ماده ۱۰ قانون آیین دادرسی کیفری، جرایم مرتبط با تصرف عدوانی، ایجاد مزاحمت یا ممانعت از حق را پیگیری کند.